Lo neitu thukhawchang: MIN DEM LUL S’U :

Ramtuk thla a zo a, vau thla a lo inher a, kutpui lawm tura mimir an zik mup mup laiin mual tinah meikhuin par a lo chhuang ve mup mup a, kawl a hnim a, khua a uap churh a, meivap leng chem chem hmuh tur a awm reng bawk. Chu’ng thuarthamah chuan social media lama ang bawrh bawrh hmuh tur a awm chamchi a, ram leh hnam hmelma tia min sawi bawrh bawrh tawk lah bo lo. Nia, mitinin kan intawm vat darh a, hal kha kan ni miau a, a khu a la zing chuai chuai zui bawk nen! A mawh lo e.

Vahchap

Keimahni lam

Thlawhhma lak hi thil namai a ni lo; mahse dam khawchhuahnan kan mamawh si a ni. Lo neih tihtawp tuma Sorkarin policy a siam tawh tam tak te khan tun thlengin awmzia a la nei hlei thei lo a, kum tin kan la vât a, kan hal a, kan thlo a, a ṭhenin chul kan rit a, a ṭhenin rit loin kan lentir chhunzawm mai a, ni leh kum a lo vei a, thing a lo lian deuh a, mau leh  rua a lo lian a, kan vat lehin kan hal leh ta mai ṭhin. Ei leh bar tur kan mamawh miau si a, kawng dang kan hre lo a, chi dang kan thiam bawk si lo. Lo thiam ta thehreng pawh ni ila bul ṭanna tur sum lu kan nei chuang bawk si lo. Kan thiam ve chhun zuah ngaw-a, vah fai a, hal a, thlawh a, zuah ngaw leh mai hi kan chhunzawm lo thei lo a ni.

Ni e, kawla nichhuak chhiara hlo thlawh a, a sur a sa hnuaia feh a, rit la chunga awih bak bahaia chet reng te hi a hrehawm asin. Rit la chunga chhuk bir tak maia khupdursuih khawpa vei vah te hi a hahthlak teh a nia. Sum leh pai zawng phei chuan hlawkna tehchiam a awm lo tih hi a hrechiangtu te kan ni. Mahse ei tur kan mamawh a, a leia leina tur tuak chawp ai chuan mahni ei tur thar mai hi kan thiam zawk a, a tui kan ti zawk a, kan tan a awlsam zawk bawk si. Tumah tlawn an ngai lo a, hmelhriat neih ṭhat lah a pawimawh hek lo; khawtlang hruaitu ten ram an ṭheh hunah kan lo tur kan pawt a, kan vat a, kan hal a, thlai kan chîng mai a ni. Tumah biak tlawn an ngai lova, tu sawipui mah kan ngai lo a, kan thlawh fai peih deuh leh kan thlai a ṭha deuh a, a thatchhe deuh chuan thlai kan thar tlem mai chu a nih hi.

Kangvar

Lo hal hlauhawm zia te hi sawiin a siak lo e. Mei chhuah palh lah kan hlau na laileng. Mei kan chhuah vaih chuan a kum leh lama kan lo tur kha nasa takin a tichhe dawn a, chaw kan nghei mai dawn tih te kan hre ve kar! Chuvang chuan mei chhuah palh hi kan hlau a, mei lam pawh uluk takin kan sat a, lo hal hmain kan phiat fai leh vek zel. Chuti chung pawh chuan mei chhuah palh chang a la awm fo mai, chutiang hunah chuan kang mei ṭhelh turin meikawhin tha kan thawh ṭhin a ni., Pathian zarah pawi nasa a thlen hmain kan ṭhelh ve leh hlauh ṭhin. Mi ṭhenkhat fimkhur tawk lo te erawh an lo awm a nih pawhin an tam vak lo ang.

Khawpui hnaiah, lo vah ni silo, a bul vela leipui leh lo vah awm hnai chuang silo luikam aṭanga kang fo te, kawngpui kam aṭanga kang fo te kha kan hmu ve ṭhin a, tu tihkan tak chu ni ang maw? Tiin kan inzawt ru ve ṭhin. Keini chu kan ni lo a nia.

Kan hal lo thei lo

Mizoram hi tlangram a ni a, ruahtui nasa tak dawng ram kan nih avangin kan lei hi a thur tlat pek a, hetiang lei hi thlai hian an ngeih vak lo riau ṭhin. Lei tih alna tur dang kan hre ve lo a, a leina tur kan nei lo. Kan hal hian a vap leh a vutin lei thurna a tiziaawm a, thlaiin an ngeih tih kan hre ve khiau, chuvang chuan kan hal lo thei lo a ni.

Photo Courtesy: TR Shankar Raman

Mizoramah hian hnim a chak êm êm mai a, hlo kan thlo hneh lo ang tih hi a hlauhawm ṭhin. Thlawh hneh loh vaih chuan kan thlai te an dip hlum mai dawn bawk si a. Tunlai chhanah hlo tur hlauhawm dan leh hman loh tur a nih thu zirtirna te a tam si a, kan lo hre ve kar zel bawk si! Lo kan han hal a, a kan ṭhat viau hi chuan kumtluanin hlo hi a awl ta ṭhin a, thlai kan thar tha nge nge ṭhin. Kan tan chuan hlu tak a ni a, kangmei chakna hmangin hnim hi kan thuhnuai ṭhin a ni. Chutiang chu kan thlahlel tlat. Kan hal lo thei lo!

Leiah hian natna hrik tam tak a inphum ru ve bawk a. Heng natna hrik te hian thlai an eichhiain, an ṭhan a ti ṭhu nasa ṭhin a, chu’ng  hrik thahna túr chi hrang hrang te chu awm ve bawk mahse kan ‘afford loh’ bakah a hrisel lo an ti. Hetia lo kan hal mai hian khang natna hrik tam tak te kha kan hal hlum ve tlat a, kan thlai te an hrisel bik tlat zel. Hal leh phawt mai loh chu a buaithlak nek a nia.

Hetia kan han hal hluai hian lei thur a ti reh a, hlo a ti awl a, lei hrik a tihlum bawk nen damdawi hmanga kan thlawhhma enkawl a ngaih tak lohah chuan kan lo neih dan phung hi a ‘organic’ êm êm mai a lo ni a, a hranpaa leiṭha phul ngai bawk si lo, kan tan chuan a ṭha riau asin. Bakah Mizo hnam ziarang vawngnung rengtu ni te hian kan inhre ve tlat bawk!

Kangvarah thlam an rel

Mahse kan lo hal hian ramngaw a tichereu ve nasa tih chu kan hre reng tho a, kawng dang zawh ngaihna kan hre rih bawk si lo a ni. Lo kan hala mei khu a invial chhoh tup tup mai te hian sik leh sa chingpen zelna turin kan thawh ve tho tih pawh kan hre ve zel bawk a, buaithlak chho viau mai. Mahse maw, tih tak takah chuan kan thlawhhma chawmtu ruahtui tello chuan thlai kan thar ṭha thei dawn miah bawk si lo a, sik leh sa chingpen-in a nghawng nat ber tur te erawh kan ni lawi si a ni. Kan lu chungah meiling kan chhek chu a ni ber e.

Nangni leh keini

Lo hal ngai loa eizawng mek te u, khawngaihin min hrethiam ula, nangni tal chuan in lirthei te kha hmang tlem ula, electric te pawh kha hmang tlem deuh ula, thil dang hrim hrim – silh leh fen te, bungrua te pawh kha inmamawh ti tlem ula, a lo a inawm theih tho thil chi hrang hrang te kha chu nei lo phal ula, tichuan a siam chhuahna leh a thawn leh phurh kual velna atana tuialhthei leh  lungalhthei an  hman te a tlahniam sawt ang a, chu chuan sik leh sa nghawng chingpen thei thil chhuak a ti tlem sawt mai dawn a lawm. Keini lo hal ve te hi chu kum khatah ni khat a ni mai, ṭo a lo haw ang a, boruak pawh a fai leh duak mai ang.

Tin, vantlang ram te hi mimal ramah chang zel lo se chuan tun ai hian ram hi a leng rei thei ang a, ram pawh a tui zawk dawn chiang a lawm. Mahse mimal kutah a lut zel a, chu chuan vantlang ram a ti zim tial tial a, ram a len rei loh phah ve bawk bakah ramngawin a tawrhphah ve leh zel bawk a nia. Sorkar Policy hmanga ram ṭheh ṭhin te hi mimalin an nei hlen daih zel a, a tawpah mihausa kutah an hralh leh a, buaithlak ve deuh asin.

Dam kan la duh ve rih bawk si a, lo hi kan la hal lo thei lo rih a ni. Engtikah emaw chuan zangkhua a la bungbu ve ngei ang a chutih hunah chuan kan hal tawh bik nang maw le! Min lo dem rih lo hram rawh u, plizzzz-in!

[VANGLAINI Mar. 11, 2026 chhuakah tihchhuah a ni]